ጎሽ የጤና ትምህርትና ምክር በአማርኛ
አዘጋጅና አቅራቢ ዶ/ር ገበየሁ ተፈሪ

Community health 

education in Amharic 

አዲስ የኮቪድ መዘዝ፣
በኮቪድ መያዝ፣ ዕድሜያቸው ከ18 በታች የሆኑትን ለስኳር በሽታ ያጋልጣል


ያሁኑ ይባስ እንደሚባለው፣ በፍጥነቱ እሰካሁን ያልታየ መላው አለምን ያጥለቀለቀው ኦሜክሮን ለካበድ ህመምና ለሞት ቀደም ብለው ከታዩት ዝርያዎች ሻል ያለ ነው ቢባልም፣ በንፅፅር ነው እንጂ አሁን ቢሆን ሰዎች እየሞቱ፣ ሆስፒታል እየገቡ፣ የሆስፒታል አገልግሎት ከፍተኛ ጫና እየታየበትም ነው፡፡
አሁን በቅርቡ ለህትመት የበቃን ጥናት ላካፍላችሁ፡፡ ኮቪድና ልጆችን በተመለከት፣ ከዚሀ ቀደም እነሱ ብዙ አይያዙም የሚለውን አባባል አሜክሮን አክሽፎታል፡፡ ሕምም አይጠናባቸውም ይባላል፣ በርግጥ ያም ይታያል፡፡ ነገር ግን የሚያዙ ልጆች ቁጥራቸው በመብዛቱ ወደ ሆስፒታል የሚገቡ ልጆችም ቁጥር ከፍ ያለ ነው፡፡
በጣም አሳሳቢ ሆኖ የተገኘው ግን፣ ወጣቶቹ ወይም ልጆቹ በኮቪድ ተይዘው በቀላሉ ካፉት በኋላ እየተከሰተ ያለ ለዕድሜ ልክ የሚሆን ሌላ በሽታ እየታየባቸው መሆኑ ነው፡፡ ይህ በሽታ ደግሞ የስኳር በሽታ ነው፡፡
በጃንዋሪ 7፣ በአስቸኳይ ለህዝብ እንዲቀርብ የተደረገው Morbidity Mortality Weekly Report (MMWR) ዘገባ፣ እድሜያቸው ከ18 አመታት በታች የሆኑ ልጆች፣ ኮቪድ ከተያዙ ከ30 ቀን በኋላ፣ በኮቪድ ካልተያዙት ጋር ሲወዳደር፣ ተይዘው የነበሩት አዲስ የስኳር በሽታ እንደሚነሳባቸው ነው የሚገልጠው፡፡ ለምን እንዲህ ሆነ ብሎ መጠየቁ አይቀርም፡፡ በመላ ምት ደረጃ፣ ይህ ኮሮና የተባለ ቫይረስ መላው የሰውነት ክፍልን ሰለሚወር፣ በደም ውስጥ ሰኳርን ለመቆጣጠር አሰፈላጊ ሆርሞን የሚያመነጨውን ፓንክሪያስ የተባለ የሰውነት ክፍል ሰለሚጎዳ ነው የሚል ነው፡፡
በኮቪድ ምክንያት በልጆች ላይ ዘግየት ብለው ከሚታዩ ሁለት በሽታዎች በተጨማሪ፣ ይህ የሰኳር በሽታ መከሰት ሶሰተኛ መሆኑ ነው፡፡ የስኳር በሽታ ሁለት አይነት አለው፣ ቁጥር አንድና ቁጥር ሁለት ይባላሉ፡፡ በልጆቹ ላይ የተከሰተው ቁጥር አንድ አይነቱ ነው፡፡ ይሀም በአዋቂዎች ላይ እንደሚከሰተው አይነት ሁለት እንደሚባለው በኪኒን ብቻ የሚቆጣጠሩት ሳይሆን፣ በመርፌ በኩል በሚሰጥ የኢንሱሊን መድሐኒት ነው ህክምናው የሚቀጥለው፡፡
ይህ እንደ አዲስ የሚከሰት ሲሆን፣ የስኳር በሽታ መሆኑ ሲታወቅ ልጆቹ የስኳር መጠናቸው ከልክ በላይ ሆኖ፣ ሰውነታቸው ከሚገባው በላይ አሲድ ጨምሮ ነው የሚገኙት፡፡ ይህ አሲድ ደረጃ መድረስ፣ የስኳር በሽታ የከፋ ደረጃ መድረስ ውጤት ነው፡፡
ይህ ጉዳይ ቀደም ብሎ በአውሮፓ፣ በልጆ ላይ እንደታየም ተዘግቧል፡፡ ጥናት የተደረገው ከማርች 1 2020 ጀምሮ እከሰ የካቲት 26 2021 ባለው ጊዜ ውስጥ ሲሆን፡፡ ከ18 አመት በታች የሆኑ ልጆችን ከሁለት በመመደብ፣ በኮቪድ ያልተያዙና በኮቪድ ተይዘው ከነበሩ መሀከል አዲስ የስኳር በሽታ በየትኛው ወገን በብዛት ታየ ለሚል ጥያቄ መልስ ለመስጠት ከሰበሰቡት መረጃ ያገኙትን ውጤት ነው ያካፈሉት፡፡ መረጃዎች ከሁለት ቦታ የተሰበሰቡ ሲሆን፣ በጥናቱ ውጤት መሠረት፣ ካንደኛው መረጃ የታየው፣ አዲስ የስኳር በሽታ መከሰት በኮቪድ ተይዘው በነበሩ ወጣቶች ካልተያዙት ጋር ሲወዳደር በ166 ፐርሰንት በልጦ የታየ ሲሆን በሌላኛው መረጃ ደግሞ በ31 ፐርስነት በልጦ ታይቷል፡፡ የዚህ ጥናት ውጤት ደግሞ፣ ከዚህ ቀደም በአዋቂዎች ላይ በኮቪድ ከተያዙ በኋላ በስኳር በሽታ የመያዝ ሁኔታ ይጨምራል ተብሎ ከተገለጠው መረጃ ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ አሁን በልጆቹ መከሰቱ ታወቀ እንጂ ባዋቂዎች በኩል፣ ከኮቪድ በኋላ ስኳር በሽታ ተከትሎ የመምጣጥ ሁኔታ ከፍ ያለ ነው፡፡
በኮቪድ ተይዘው በጠና ባይታመሙ፣ ሆስፒታል ባይገቡና ሕይወታቸው ባያልፍም፣ ለዕድሜ ልክ የሚሆን የስኳር በሽታ መከሰት፣ ከፍተኛ ችግር ነው፡፡ የስኳር በሽታው የትኞቹ ልጆች ላይ ነው የሚከሰተው ለሚለው ጥያቂ፣ ከዚህ በፊት ቅደም ስኳር የሚባል ሁኔታ በነበራቸው ወጣቶች ላይ ከፍ ብሎ ቢታይም በሌሎች ላይ ሊከሰት እንደሚችል ይታወቃል፡፡
ይህ አደጋ፣ የሚያስረዳን ነገር ቢኖር በኮቪድ ላለመያዝ ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲደረግ፣ የመከላከያ መንገዶችን ጨምሮ ክትባቱን በመውሰድ በቂ ጥንቃቄ እንዲደረግ ነው ምክሩ፡፡ ወላጆችም ልጆቻቸው ከኮቪድ በኋላ ለዚህ አደጋ ሊጋለጡ እንደሚችሉ በመገንዘብ የመከላክል ተግባሩን ጠበቅ ማድረግና፣ ልጆቹን (ክትባት ባለበት አገር) የኮቪድ ክትባት እንዲያገኙ ማድረግ ነው፡፡ እንግዲህ ኮቪድ ተራ ጉንፋን ወይም ኢንፍሉዌንዛ እንዳልሆነም መገንዘብ አለብን፡፡ የሚሻለው ነገር አለመያዙ ነው፡፡

​​​​የምሥራች  የሚያስብል ለኮቪድ በሽታ ህክምና ተጨማሪ አዲስ በአፍ የሚዋጥ መድሐኒት መገኘት  11/14/2021 


ይህ ዜና አስካሁን ድረስ ሰለ ኮቪድ ጥሩ ግኝቶች ከሚባሉት ሁሉ የላቀ ነው፡፡ ከዚህ ቀደም ብሎ፣ ብክኒን (በአፍ የሚወሰድ) ነገር ግን በኮቪድ ምክንያት ከበሽታ ወይም ሞት በሃምሳ ፐርሰንት የሚያስጥል መድሐኒት መገኘቱን አካፍለን ነበር፡፡ አሁን ግን ከዚህ የበለጠ በኮቪድ ከተያዙ ሰዎች 89 በመቶ ከሞትና ከበሽታ የሚያስጥል፣ በአፍ የሚወሰድ እናም በቤትዎ እያሉ ማለትም ከሆስፒታል ውጭ መሠጠት የሚቻል መድሐኒት መገኘቱን የፋዘር ኩባንያ አስታውቋል፡፡ ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

አስራ አምስት ሺ የፖላንድ የጦር መኮንኖችና ምሁራንን ማን ገደላቸው?

ኢትዮጵያ ከተሞከረ አደጋ ያመለጠችበት ሁኔታ​​

​​ዕውነት የመንገድ ሥም በከኒንግሃም መሰየም ነበረበት?

በቨርጂኒያ፣ ዲሲና አካባቢው ለምትኖሩ እንዲሁም ለሌሎች 


የኮቪድ ክትባት

የኮቪድ የPCR ምርመራ ለማድረግ


ለሕብረተሰቡ ከፍተኛ ርዳታ በመሥጠት የሚገኘውን 
የቫን ዶርን ፋርማሲ ይጎብኙ ወይም ደውለው ይጠይቁ


Van Dorn Pharmacy

 Address: 5724 Edsall Rd, Alexandria, VA 22304

Phone: (703) 348-7186

የኮቪድ ክትባቶችን አቀላቅሎ መውሰድ ይቻላል ወይ?
10/16/2021

ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

​ፕሬዚዳንቱ ስለ ኢትዮጵያ በሚገባ ያውቃሉ


​ሶሰት ቀን ሙሉ በተከታታይ በተደረገ ኢትዮጵያና የአፍረካ ቀንድን በሚመለከት የአሜሪካ ሴኔት የኮሜቴ ጉባኤ ላይ፣ የአሁኑ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ሴናተር በነበሩበት ጊዜ ጠያቂና አዳማጭ የነበሩበት፣ ምን ያህል ሰለ ኢትዮጵያ በዝርዝር የተነጋገሩበትን መረጃን ያንብቡ፡፡ አብዛኛው ኢትዮጵያዊ ሰለ ኢትዮጵያ ከሚያወቀው በላይ ያውቃሉ፡፡ የነሱ ፍላጎት ደግሞ ምን እንደሆነ ይረዳሉ፡፡ መረጃውን ለማንበብ ይሀን ይጫኑ

የናቁት … 08/31/2021

 ​ነብስ ይማር! ነገር ግን እነዚህ ሶሰት ሰዎች እንዴት ሞቱ?

ፀረ ኮቪድ ክትባት ቅስቀሳ ሲያደርጉ ከነበሩት የአሜሪካ ወግ እጥባቂ ወገን ሬዲዮ ተናጋሪዎች ሶስተኛው ሰው ሕይወቱ አለፈ፡፡ በፍሎሪዳ ኗሪ የነበረው የ65 አመቱ ማርክ በርኒር ባለፈው ቅዳሜ ህይወቱ ያለፈው ሆስፒታል ከገባ ሰንበት ብሎ ነበር፡፡ ደጋፊዎቹና የሱን አቋም የሚከተሉ ሰዎች የሀዘን መግለጫም አሰምተዋል፡፡ ሰውየው ራሱን “ሚሰተር ፀረ ክትባት” ብሎ በመጥራት፣ በኮቪድ ክትባት ላይ ቅስቀሳ ማድረግ ብቻ ሳይሆን ቢጤዎቹን እየጋበዘ ክትባቱን ሲያጥላላ ነበር፡፡  ​ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

Free COVID-19 tests

በኮቪድ ምርመራ ውጤት ምክንያት ጉዞዎ እንዳይራዘም ማድረግ የሚችሉት ነገር

መቼም አዲሱ ዝርያ መላ አለምን ማዳረሱ ግልፅ ነው፡፡ ቀደም ብለው እንደታዩት ዝርያዎች ሰዎችን ለክፈተኛ ህመም ሞት አልዳረገም፡፡ ያ ሁኔታ በብዛት የሚታየው በተከቡ ሰዎች ነው፡፡ ያልተከተቡ ሰዎች፣ ህፃናትን ልጀችን ጨምሮ የብዙ ሰው ሕይወት እያለፈ ነው፡፡ ሞት ሲለመድ በገሀድ እያየን ነው፡፡

የዛሪው ርዕስ ዋናው ነገር ሰለ ኮቪድ ምርመራ ነው፡፡ ምርመራዎች ሁለት አይነት ናቸው፡፡ አንደኛው ምርመራ፣ በምርመራ የተወሰደውን ናሙና የቫይረስ ፕሮቲን መኖርና አለመኖሩን አጣርተው፣ የተገኘውን ፕሮቲን በማጉላት ወይም በማባዛት የኮሮና ቫይረስ ነው ይሉናል፡፡ ይህ የምርመራ ዘዴ በአንግሊዝኛው አጠራር Molecular/ PCR ይባላል፡፡ ይህ የምረመራ ዘዴ ነው ከጉዞ በፊት እንዲያደርጉ የሚጠየቁት፡፡ ሌላኛው፣ በፍጥነት የሚደርሰው ፈጣን አንቲጂን የሚሉት ነው፡፡ Rapid Antigen test ይባላል፡፡ ወደ PCR ከመሻገራችን በፊት ሰለዚህኛው ትንሽ ልግለፅ፡፡

በመጀመሪያ ሰዎች በቫይረሱ መያዛቸውን ለማወቅ በሚደረገው ምርመራ Rapid Antigen test ትንሽ ጉልበት ያንሰዋል፣ ማለትም ሰዎች በቫይረስ ተይዘው አልተያዙም የሚል መልስ ሊሰጥ ይችላል፡፡ ሁለተኛ አንድ ሰው በቫይረሱ ከተያዘ ከቀናት በኋላ ነው ይህ ምርመራ መደረግ የሚችለው፣ በትኩሱ መሠራት ሰለማይችል፡፡ ሰለዚህ ጠቀሚታ ቢኖረውም በጥንካሬና ጥራት ከ PCR ጋር አይወዳደርም፡፡ ሆኖም፣ ሰዎች በየቤታቸው እንዲመረመሩ ሊያስችላቸው የምርመራ ዘዴ በመሆኑ፣ በዚህ በኩል ትልቅ ርዳታ ይኖረዋል፡፡ ነገር ግን በአንግሊዝኛ False negative የሚባል ሁኔታ ሰለሚፈጥር፣ አንድ ሰው ተጋልጦ የበሽታ ስሜት እያለበት ይህ ምርመራ ዘዴ በቫይረሱ አልተያዘም የሚል ውጤት ሰላሳየ ብቻ፣ የለብኝም ብሎ መዘነጋት የለበትም፡፡ ጉዳቱ እንዴት ነው፣ የተያዘው ሰው አልተያዝኩም ብሎ በመዘናጋት ለሌሎች ሊያስተላልፍ ይችላል፡፡ በተጨማሪም፣ አሁን መድሐኒት ባለበት ሀገር የሚኖሩ ከሆነና ኮቪድ ከፍተኛ አደጋ ላይ የሚጥላቸው ሰዎች ወገን ከሆኑ፣ በአፍ የሚወሰደውን እንክብል በአምስት ቀናት ውሰጥ ካልወሰዱ ውጠታም ሰለማይሆን በመዘናግት ምክንየት ችግር ይፈጠራል ማለት ነው፡፡ ከፍተኛ ጥርጣሬ ኖሮ Rapid Antigen test በቫይረስ አልተያዙም (Negative) ውጤት ካለው PCR እንዲያደርጉ ነው የሚመከረው፡፡

ወደ PCR ስንመለስ፣ በቫይረሱ ተይዟል ለለማለት ወሳኝ የምርመራ ዘዴ ሲሆን፡ እየታየ ያለው ችግር ደግመ፣ አንድ ሰው በኮቪድ ከተያዘና ካገገመ በኋላ የ PCR ምርመራው (Positive) እየሆነ ለረዥም ጊዜ የሚቆይበት ሁኔታ ጨመር እያለ መታየቱ ነው፡፡ ሰውየው ካገገመ በኋላ፣ በተለይም ከአስር ቀን በኋላ ይህ የ PCR ምርመራ ፖዘቲቭ እንደሆነ ለረዥም ገዜ ይቆያል፡፡

በዚህ ምክንያት ሰፋ ያሉ ጥናቶች በተለያዩ ሀገራት ተደርገው የተገኘው ውጤት፣ አንድ ሰው ከተያዘበት ቀን ጀምሮ፣ አገግሞ አስር ቀን ካለፈው በኋላ በ PCR ምርመራ ቫይረሱ ተገኘ ቢባልም የተገኘው ውጤት በውነት መራባት የሚችል ቫይረሰ ነው ወይስ፣ የቫይረሱ ርዝራዥ ፕሮቲን ነው ለሚለው ጥያቄ መልስ ይሠጣሉ፡፡ በመሠረቱ፣ በምርማራ የተገኘው ውጤት በውነት መራባት የሚችል ቫይረሰ መሆኑ የሚታወቀው፣ ቫይረሱን በተለያዩ ማሳደጊያ ማሳደግና ማራበት ሲቻል ነው፡፡ በእንግሊዝኛ culture ይባላል፡፡ የተወሰደው ናሙና ቫይረስ ማደግ የሚችልበት ሁኔታ ካልፈጠረ፣ በ PCR የተገኘው ነገር የቫይረሱ ርዝራዥ ነው ይባላል፡፡ የተለያዩ ጥናቶች የሚጠቁሙትም፣ ሰው ተይዞ ካገገመ አስር ቀን ካለፈው፣ በ PCR ፖዘቲቭ ቢሆንም፣ መራባት የማይችል የቫይረሱ ርዝራዥ ሰለሆን፣ የተየዘው ሰው ከመገለያ መውጣት ይችላል ነው የሚሉት፡፡ ይህ ሁኔታ ግን ለሁሉም ሰዎች አይደለም፡፡ በመጀመሪያ የተፈጥሮ የበሽታ መከላከያ አቅማቸው በተለያዩ ምክንያቶች ደክም ያለባቸው ሰዎች፣ ውነተኛ መራባት የሚችለው ቫይረሰ ከአስር ቀናት ወይም ከዛም በላይ ሊገኝባቸው ሰለሚችል ማስተላለፍ ይችላሉ ነው፡፡ ሁለተኛው ወገን ደግሞ፣ በኮቪድ ምክንያት በጠና ታመው፣ የመተንፈሻ ርዳታ ሲደረግላቸው የነበሩ ሰዎች ቢያገግሙም መራባት የሚችለው ቫይረስ ከአስር ቀናትና ከዛ በላይ ሊገኝባቸው ሰለሚቸል ማስተላለፍ ይችላሉ፡፡ ሰለዚህ እነዚህ ወደኋላ የተጠቀሱ ሰዎች PCR ፖዘቲቭ ሲሆን እንደ እውነተኛ ቫይረስ ነው የሚቆጠረው፡፡
አሁን ቸግር የመጣው ወደ ሥራ የመመለስ በተጨማሪም የእውፕላን ጉዞ ላይ ነው፡፡ በዚህ መንገደኞችን በተመለከተ፣ የአሜሪካው የበሽታ መከላከያና መቆጣጠሪያ ማዕከል (CDC)፣ ለዘብ ያለ መመሪያ አውጥቷል፡፡
በመመሪያው መሠረት ወደ አሜሪካ ለሚመለሱ ወይም ለሚመጡ ሰዎች፣ በኮቪድ ተይዘው፣ አስር ቀናት ካለፈ በኋላ የ PCR ምርመራው ፖዘቲብ ቢሆንም አንኳን የተወሰኑ መስፈርቶችን እሰካሟሉ ድረስ፣ ወደ አሜሪካ መጓዝ ይችላሉ ይላል፡፡ ይህንን መመሪያ በመጠቀም ከኢትዮጵያ ወደ አሜሪካ የተመለሱ ቤተሰቦችም አውቃለሁ፡፡
ሰለዚህ መንገደኞች ይህንን CDC መመሪያ አንብበው በአግባቡ በመጠቀም ከጉዞ መጉላላት እንዲድኑ እመክራለሁ፡፡

ይህ መመሪያ የሚሠራው ወደ አሜሪካ ለመመለስ ወይም ለመግባት እንጂ ከአሜሪካ ወይም ከሌላ አገሮች ወደ ኢትዮጵያ ሲገቡ ግን፣ የኢትዮጵያ ህግ ወይ ደንብ ነው የሚሠራው፡፡ የሚጓዙ ወይም የተጓዙ ከሆነ፣ ይሀን ነገር በትክክል እንደሚያጣሩ ነው፡፡ የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ የኢትዮጵያ ጤና ጥበቃ ወይም የህብረተሰብ ጤና ኢንስቲቱየት ያወጣውን መመሪያ ነው የሚከተለው፡፡
መልካም ንባብ አካፍሉ፡፡ 

በእርግጥም ለወሊድ መቆጣጠሪያ የሚሆን ክትባት አለ

በወሬ በወሬ እየሰማን ጉዳዩን ብዙም ትኩረት አልሠጠነውም ነበር፡፡ የሚያመክን ክትባት አለ ሲባል፣ የመጀመሪያው ጥያቄ ውነት ነው ወይ የሚለው ነው፡፡ ከጓደኛዬ ጋራ ሀሳብ ስንለዋወጥ፣ ክትባቱ በስህተት ማምከን የሚችል መድሐኒት ጋር ተነካክቶ ይሆናል ወይም እንደዚያ የሚባል ነገር ሰምቻለሁ ነው፡፡ ነገሩ ትንሽ የሚከነክን ስለሆን በወሬ በወሬ ሳይሆን በሳይንሳዊ መንገድ የተሠሩ ጥናቶችን ለእንባቢ የሚያቀርቡ የህክምና ወይም የጤና መፅሔቶችን  ማገላበጥ ጀመርኩ፡፡ እና እራሴንም አስከሚገርመኝ ድረስ ከዚህ ቀጥሎ ያለውን ፅሑፍ አገኘሁ፡፡ ለካስ አዳማጭና አንባቢ ጠፍቶ ነው እንጂ ለወሊድ መከላከያ የሚሆነው ክትባት ከተሠራ ስንብቷል፡፡ 

በአውሮፓውያን አቆጣጠር በ1993 የታተመው አናልስ ኦፍ ኢንተርናል ሜዲሲን የሚባል መፅሔት ላይ በቁጥር Ann Med. 1993 Apr;25(2):207-12 ላይ የወጣ መረጃ በዚያን ጊዜ በህንድ አገር ለዚሁ ወሊድ ለመከላከል ታስቦ የተሠራ ክትባት እንዳለ ይገልፃል፡፡

ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

አዝጋሚ ኮቪድ  Long COVID 

05/26/2021
በኮቪድ ምክንያት የመጣውን አጣዳፊ ህመምና ሞት የደረሰውን ጉዳት መለስ ብለ ከማየታችን በፊት፣ ይህ በሽታ ጥሎት ከሚሄደው ጠንቅ ጋር እየተፋጠጥን ነው፡፡ በህክምናው አለም ማለቴ ነው፡፡ በፈለገበት መልክ መገለፅ እየቻለ ያለው ይህ በሽታ ከአጣዳፊው ህመምና ሞተ ውጭ፣ ተይዘው በነበሩ ሰዎች ላይ ለረዥም ጊዜ መዘግየት ወይም ቶሎ ያልጠሩ የበሽታ ስሜትና ምልክቶች እያሳየ ነው፡፡ ይህ ሁኔታ በአንግሊዝኛ Long Covid እየተባለ ይጠራል፡፡  ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

​​​Yearly visit average ​ 335735

የደም ምርመራ ሲያደርጉ የስኳር መጠን ቁጥር ጤናማው ስንት ነው?

ምልክት ሳይሠጡ ሳያስጠነቅቁ እያዋዙ ብቅ ከሚሉ በሸታዎች አንዱ የስኳር በሽታ ነው፡፡ በመረጃ በአሃዝ እንደሚታየው በዚህ በሽታ የተያዙ ሰዎች ቁጥር በየጊዜው እየጨመረ መሄዱ ግልፅ ነው፡፡ አደጉ በሚባሉ አገራት አዋቂ ከሆኑ በኋላ፣ የስኳር በሽታ የሚከሰትባቸው ሰዎች ባሕርይ ለየት ያለ ነው፡፡ ያም በተለይ በሰውነት ገዘፍ ያሉና፣ ሰውነታቸው ላይ ያልተስተካከለ ውፍረት የሚታይባቸው ሰዎች ላይ ነው፡፡ በአገር ቤት ግን የተለየ ነው፡፡ እኔም እንደ ሕክምና ባለሙያ በአእምሮዬ የሚመላለሰው ለምን ይሆን በአገር ቤት የስኳር በሽታ በብዛት የሚከሰተው፣ ከተከሰተም ደግሞ በሰውነት ገዘፍ ያላሉ ሰዎች ላይ ነውና ምክንያቱ ምን ይሆን የሚለው ጥያቄ ነው፡፡

ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ


በደም የስኳር መጠን

 ደረጃ (ትርጉም)          

 Hgb A1c % 

FBS  (mg/dl) 

OGTT (mg/dl)  

ጤናማ


Below 5.7



99 or below


139 or below  

ቅድመ ሰኳር በሽታ


5.7 to 6.4   100 - 125140 - 199
 የስኳር በሽታ
6.5 or           above           126 or above

200 or above


Adapted from American Diabetes Association

FBS= Fasting Blood Sugar

OGTT= Oral Glucose tolerance Test

Health and History

የአንጀት ካንሰር በአርባ አመት ዕድሜ መከሰት


ዕድሜያቸው ከ45 አመትና ከዛ በላይ የሆኑ ሰዎች ሊያነቡት የሚገባ አዲስ የአንጀት ካንሰር ቅድሚያ ምርመራ (screening) መመሪያ   


ለዚህ አዲስ የአንጀት ካንስር ቀድሚያ ምርመራ መለወጥ ምክንያት በ43 አመቱ ሕይወቱ ያለፈው የሲኒማ ተዋናይ ነው፡፡ ብላክ ፓንተር የሚባለውን ሲኒማ ያየ ሰው ኮከብ ተዋናዩን ያስታውሳል ብዬ እገምታለሁ፡፡ 
ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

ታይፎይድ ሜሪ


ሰለ ታይፎይድ ፊቨር ካነሳን ስለ ታይፎይድ ሜሪ ትንሽ ፅሁፍ ማቅረብ ጠቃሚ ይሆናል፡፡ የሴትዮዋን ታሪክ መጥቀስ አስፈላጊ የሆነው፣ በበሽታው ተይዘው ካገገሙ በኋላ ባክቴሪያው ከሰውነታቸው ሳይጠራ ቀርቶ፣ ለበሽታው መተላለፍ ምክንያት የሚሆኑ ጤናማ ተሸካሚዎች የሚባሉ ሰዎች እንዳሉ ለማስገንዘብ ነው፡፡ ይህ በሽታ፣ የግለሰብ ብቻ ሳይሆን የህብረተሰብ ችግር መሆኑን ማስገንዘብ ያስፈልጋል፡፡​
ታሪኩ እንደዚህ ነው  
ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

Copyright 2013. Gosh Health. 

All Rights Reserved.

​የስኳር በሽታ ጠንቅ የሆኑ የምግብ አይነቶች
    ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ

ሰሞኑን የአፄ ቴዎድሮስ የራሰ ፀጉር ጉንጉን ወደ አገሩ ተመልሶ በጥሩ አቀባበል ጎነደር ገብቷል፡፡ የንጉሠ ነገሥቱ ፀጉር እንዴት እንደሄደ፣ ማን እንደቆረጠው በዝርዘር "መቅደላ የቴዎድሮስ ዕጣ" በተባለ በዶ/ር ገበየሁ ተፈሪ የትርጉምና ሌሎች መረጃዎችን ያካተተ የጥምር ሥራ መፅሐፍ ታትሞ ለአንባቢያን ከቀረበ ከርሟል፡፡ ይህን መፅሐፍ ማንበብ ብቻ ሳይሆን እንደ ታሪክ ማስታወሻ በግልዎ ሊይዙት ይገባል፡፡

በአሜሪካ ማግኘት ከፈለጉ ይህንን ይጫኑ፡፡

የኮቪድ ክትባትና መካንነት  አዲስ የጥናት ውጤት 

 08/04/2021 ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ


በተለያዩ ቦታዎች ሰለኮቪድ ሆነ ሰለ ኮቪድ ክትባት ውይይት ሲደረግ ተደጋግሞ የምጠየቀው ጥያቄ፣ የኮቪድ ክትባት መካን ያደርጋል ወይ ነው የሚል ነው፡፡ ይህ ጥያቄ መነሻው ከየት እንደሆነ ባይታወቅም፣ ሰለ ኮቪድ ብዙ ነገሮች ሰለሚነገሩ አስገራሚ አይሆንም፡፡ ከዚህ ቀድም በጎሽ ድረ ገፅ፣ የኮቪድ ቫይረስ ወይም በሸታው መካንነት ሊያስከትል እንደሚችል የሚገልፅ የአነስተኛ የጥናት ውጤት አካፍያችሁ ነበር፡፡

መሀል ደረትዎ ውስጥ የሚያቃጥል ህመም የሚሰማዎት ከሆነ ይህን ማንበብ ሊረዳዎት ይችላል

​​የደረት ቃር GERD ​10/31/2021

በእንግሊዝኛ አጠራር Gastroesophageal Reflux Disease በምህፃረ ቃል GERD ተብሎ ሰለሚጠራው በሽታ ነው ርዕሱ፡፡ በተጨማሪም Acid reflux በመባልም ይታወቃል፡፡ በሽታው ከጨጓራ ጋር የተያያዘ ቢሆንም፣ የህመም ስሜቱ በአብዛኛው ደረት ላይ ስለሚከሰት የደረት ቃር የሚል መጠሪያ የበለጠ ይቀርባል፡፡ ለተጨማሪ ንባብ ይህን ይጫኑ