አዲስ

ፀሐፊው ስለ መፅሐፉ ካቀረቧቸው ነጥቦች በቪዲዮ

የመጀመሪያ ክፍል

እህል አጥቂውን ያጠቃል


ክፍል ሁለት

ስለ ቅድመ ስኳር ወይም (Prediabetes ) ስለሚባል ክስተት ከዚህ በፊት በጎሽ ድረ ገፅ ፅሁፍ አስቀምጠን ነበር፡፡ አሁን ደግሞ በቅርብ ጊዜ በእንግሊዝ አገር የህክምና መፅሄት የቀረበን የጥናት ውጤት ለማከፈል እንወዳለን፡፡ ከዚህ ቀደም በቀረበ ፅሁፍ የስኳር ኢንዱሰትሪ ረቀቅ ባለ መንገድ ነብሳቸውን ከሸጡ ሳይንቲሰቶች ጋር በመሆን ለልብ ህመምና ሌሎች ችግሮች ተጠያቂ ምግብ ጮማ ነው በማለት ለአመታት በየመጠጡና በየምግቡ በፋብሪካ የተመረተ ስኳር በመጨመር ሲሽጡ መክረማቸው ግልፅ ነው፡፡ እንደ ትምባሆ ሁሉ ይህ በፋብሪካ የሚመረት ከመጠን በላይ የሆነ ስኳር ለስኳር በሽታ መንስኤ መሆኑን በድረ ገፃችን አስፍረናል፡፡ ሰሞኑን በቴሌቢዢን ከትልልቆቹ ለስላሳ መጠጥ አምራቾች የአንዱ ሥራ አስኪያጅ ያለ ሀፍረት እንዲህ ሲሉ ታይተዋል፡፡ ወደፊት የምናመርታቸው መጠጦቻችን የስኳር መጠናቸውን ቀንሰን አነስ ያለ መጠን ያለቸው እንዲሆኑ እየተዘጋጀን ነው በማለት አንድ ጥሩ ወሬ እየነገሩን ነው፡፡ ልብ ብሎ ላዳመጠና ለተመለከተ ሰው፤ ማክዳኖልድ ፍሩክቶስ የተባለው የስኳር አይነት በብዛት ያለባቸውን የምግብ አይነቶች ከሽያጭ መደርደሪያ እንደሚያወርዱ አስታውቀዋል፡፡ እንግዲህ የለስላሳ መጠጥ ሥራ አስኪያጇም የስኳር መጠን እንቀንሳለን ሲሉ፤ ፊት ለፊት ባያምኑም ስኳር ጉዳት እንደሚያሰከትል ያውቃሉ፡፡
ለማንኛውም በአማርኛ አባባል፡ ሶዳ የሚባል ቅጠል በደጃፊ አይበቀል ማለት ጥሩ ሳይሆን አይቀርም ወደ ጥናቱ ልመልሳችሁና፡፡ የስኳር በሽታ ከመከሰቱ በፊት ቅድመ ስኳር የሚባለ ሁኔታ አለ፡፡

White-coat hypertension



በእንግሊዝኛ ዋይት ኮት ሀይፐርቴንሽን ወይም ነጭ ኮት የደም ግፊት የሚባል ነገር መኖሩን ያውቃሉ? ይህን ጉዳይ ዛሬ ያነሳሁበት በቂ ምክንያት አለ፡፡ በነገራችን ላይ ከላይ የተጠቀሰው ሁኔታ የሚታየው ከዚህ በፊት የደም ግፊት በሽታ የሌለባቸው ሰዎች ወደ ሆስፒታል ወይም ወደ ሀኪም በሄዱ ቁጥር የደም ግፊት መጠናቸው ሲለካ ከመጠን በላይ ሆኖ የደም ግፊት ክልል ውስጥ ይገባል፡፡ ይህ ሁኔታ ለረዥም ጊዜ የታወቀ ነው፡፡ ነጭ ኮት የደም ግፊት የተባለው፤ ሀኪሞች የሚለበሱትን ነጭ ጋወን በመመልከት ነው፡፡ ብዙዎቻችን ያንን ሁኔታም ለማለስለስ ስንል ነጭ ኮቱን ወይም ጋወኑን አንለብስም፡፡ ታዲያ ሆስፒታል ወይም ሀኪም ሲቀርቡ ከፍ ብሎ የተገኘው የደም ግፊት መጠን፤ ቤታቸው ተመልሰው አርፈው ቁጭ ሲሉ ሲለካ ጤናማ ክልል ውስጥ ሆኖ ይገኛል፡፡ አንዳንዴ ይህ ችግር ያለባቸው ሰዎች ሆስፒታል ሲሄዱ የደመ ግፊቱ ከፍታ በጣም አሳሳቢ ደረጃ ስለሚደርስ ለህክምና ጉዳይ የሚደረጉ ቀላል ፐሮሲደሮች በደም ግፊቱ መጠን ምክንያት ይሰረዛሉ፡፡ ለነዚህ ሰዎች ያለባቸው የነጭ ኮት ደም ግፊት መሆኑ ከታወቀ መድሃኒትም አይታዘዝም፡ በአብዛኘው የደም ግፊት መጠን ሲለካ (systolic ) ወይም የላይኛው ቁጠር ነው ከፍ የሚለው፡፡
ጥያቄው ደግሞ የደም ግፊት መጠናቸው ከፍ ካለ ወደፊት ለልብና የደምሥር በሽታ ያጋልጣቸዋል ወይ ነበር፡፡ እንደሚታወቀው በቁጥጥር ስር ያልዋለ የደም ግፊት በሽታ ለልብ ህመምና ከደምሥር ጋር የተያያዙ እንደ ስትሮክ ለሚባሉ በሽታዎች ያጋልጣል፡፡ የኩላሊት መድከምም ከዚሁ ጋር ይያያዛል፡፡
በቅርቡ የተዘገበ ጥናት እንደሚያሳያው ከሆነ ሰዎች ነጭ ኮት ደም ግፊት ቢኖራቸውም ለልብና ደም ሥር በሽታዎች እንደመያጋልጣቸው ነው የሚያስረዳው፡፡ ሆኖም በዕድሜ ገፋ ያሉ ከሆነ ግን ይህ ጉዳይ ወደፊት ችግር ሊፈጥር እንደሚችል ነው፡፡
እንግዲህ ቤትዎ እያሉ የደም ግፊት መጠንዎን ሲለኩ ጤናማ ከሆነ ነገር ግን ሆስፒታል ወይም ወደ ሀኪምዎ ሲሄዱ ከፍ የሚል ከሆነ ነጭ ኮት የደም ግፊት ሊኖርብዎ ይችላል፡፡ ይህንን ሁኔታ ለሀኪምዎ መንገርና ማስረዳት አላስፈላጊ ከሆነ መድሃኒት ከመታዘዝ ያድንዎታል፡፡

መልካም ንባብ፡፡ ለሌሎች ያከፍሉ

Gosh Health - Health Education

readers/visitors across the world

2015        17  712

2016       28 9 31

2017     36 971 

Community Health Education in Amharic

በእርግጥም ለወሊድ መቆጣጠሪያ  

          የሚሆን ክትባት አለ

በወሬ በወሬ እየሰማን ጉዳዩን ብዙም ትኩረት አልሠጠነውም ነበር፡፡ የሚያመክን ክትባት አለ ሲባል፣ የመጀመሪያው ጥያቄ ውነት ነው ወይ የሚለው ነው፡፡ ከጓደኛዬ ጋራ ሀሳብ ስንለዋወጥ፣ ክትባቱ በስህተት ማምከን የሚችል መድሐኒት ጋር ተነካክቶ ይሆናል ወይም እንደዚያ የሚባል ነገር ሰምቻለሁ ነው፡፡ ነገሩ ትንሽ የሚከነክን ስለሆን በወሬ በወሬ ሳይሆን በሳይንሳዊ መንገድ የተሠሩ ጥናቶችን ለእንባቢ የሚያቀርቡ የህክምና ወይም የጤና መፅሔቶችን  ማገላበጥ ጀመርኩ፡፡ እና እራሴንም አስከሚገርመኝ ድረስ ከዚህ ቀጥሎ ያለውን ፅሑፍ አገኘሁ፡፡ ለካስ አዳማጭና አንባቢ ጠፍቶ ነው እንጂ ለወሊድ መከላከያ የሚሆነው ክትባት ከተሠራ ስንብቷል፡፡

በአውሮፓውያን አቆጣጠር በ1993 የታተመው አናልስ ኦፍ ኢንተርናል ሜዲሲን የሚባል መፅሔት ላይ በቁጥር Ann Med. 1993 Apr;25(2):207-12 ላይ የወጣ መረጃ በዚያን ጊዜ በህንድ አገር ለዚሁ ወሊድ ለመከላከል ታስቦ የተሠራ ክትባት እንዳለ ይገልፃል፡፡

ክትባቱ እንደተባለው ለቴታነስ ወይም ዲፍቴሪያ በሽታ መከላከያ በሚሠጠው ክትባት ላይ ተደርቦ የተሠራ ነው፡፡ በውስጡም HCG የተባለው ሆርሞን ክፍሎች ያሉበት ሆኖ፣ አላማው ክትባቱ በሚሠጥበት ጊዜ፣ የሰውነት ክፍላችን ለዚሁ HCG አጥቂ የሆነ አንቲ ቦዲ እንዲፈጥር ነው፡፡ እንግዲህ HCG (Human Chorionic Gonadotriphin) ለእርግዝና ከሚያሰፈልጉ ሆርሞኖች በጣም ወሳኝ የሆነ ነው፡፡ በክትባቱ ምክንያት የራስ ሰውነት ይህንን ሆርሞን ማጥቃት ሲጀመር እርግዝና እንዳይፈጠር ያደርጋል ማለት ነው፡፡ በዚያን ጊዜ ይህ ሁኔታ በጥናት ላይ እንደነበረና ደረጃ ወይም ክፍል ሁለት የሚባለውን የጥናት ክፍል እንዳለፈ ነው የጥናቱ ፀሐፊዎች ያሰፈሩት፡፡ በዚህ መሠረት ሴቶች ክትባቱን ከወሰዱ በኋላ ማርገዝ አለመቻላቸው እንደጥሩ ውጤት ሆኖ ተዘግቧል፡፡ የኔም የግሌ ጥያቄ የነበረው፣ ይህ ነገር ቋሚ መካንነት ያስከትላል ወይ ነው፡፡ እንደ ጥናቱ ዘጋቢዎች፣ ይህ ሁኔታ ሊሚለስ ይችላል ነበር፡፡ ያ እንግዲህ በዚያን ጊዜ ነው፡፡


Continue reading

የሀገራችን ሰዎች የከፈሉት መስዋት በስዕላዊ መንገድ የተገለፀበት በአይን ምስክር የተፃፈ እውነተኛ ታሪክ

Curing Hepatitis C

ስለ መቅደላ ዘመቻና አፄ ቴዎድሮስ ብዙ የማይታወቁ ሁኔታዎቸ ያሉበት መፅሐፍ፡፡

Copyright 2013. Gosh Health. All Rights Reserved.