readers/visitors across the world

2017    38 688

2018    10 314

Community Health Education in Amharic

Copyright 2013. Gosh Health. All Rights Reserved.

ፀጉርዎ ለመድሃኒት መጠን መለኪያ

ሊሆን እንደሚችል ያውቃሉ ወይ?


ሕሙማን መድሓኒት ሲወስዱ፣ መድሐኒቱ በሰውነታቸው በበቂ መጠን ለመኖሩ ምርምራ ሲደረግ የነበረ ነገር ነው፡፡ ይህም በደም ምርመራ በተጨማሪም በሽንት ምርመራ በማድረግ ነበር የሚታወቀው፡፡
እንግዲሕ የመድሐኒት መጠን በሰውነተ ውስጥ በበቂ መጠን መኖሩ በአብዛኛው የሚደረገው የህክምና ጥናት ላይ የምርምር መድሀኒቶች በሚወስዱ ሰዎች ላይ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ አንዳንድ ሕሙማን በትክክል ለህክምና የተፈቀደላቸውን መድሐኒት ሳያቋርጡ መውሰዳቸውን ለማጣራት ወይም ለማረጋገጥም ይደረጋል፡፤
ከላይ ከተጠቀሱት ሁኔታዎች ውጩ በብዛት የሚደረገው ምርመራ፣ ሰዎች ለሥራ ሲቀጠሩ ያልተፈቀዱ ዕፆችን ተጠቃሚ መሆናቸውና አለመሆናቸውን ለማወቅ ነው፡፡ ለዚህ ጉዳይ አልፎ አልፎ ደም ቢሰጥም በአብዛኛው የሽንት ምርመራ በማድረግ ነው፡፡
አሁን ግን ሽንት ምርመራው ቀርቶ ሌላ ዘዴ ብቅ ብሎ አልፎ አልፎም አንዳንድ ቦታዎች ላይ አገልግሎት ላይ እየዋለ ነው፡፡ የሽንት ምርመራ ሲደረግ፣ ለምርምራ የተሠጠው ሽንት የተፈላጊው ሰው ሽንት ነው ወይስ የሌላ ሰው ነው የሚለውን ለመመለስ፣ ሽንት ሲሰጥ የሚደረግ ጥንቃቄ አለ፡፡ አሁን ግን ይህ አያስፈልግም፡፡ ምክንያቱም የዚህ አይነቱ ምርመራ  ቀጥታ ከተመርማሪው ፀጉር መደረግ ይችላል፡፡  Liquidchromatography በተባለ ቴክኒክ የሚፈለጉት የመድሓኒት አይነቶች መጠን መለካት ይቻላል፡፡ ሰለዚህ ፀጉር ለጌጥና ለብርድ መከላከያ ከመሆን አልፎ ሌላ ቁም ነገር ተገኘበት ማለት ነው፡፡


ለፈገግታ ያህል፣ ሕገወጥ ዕፅ የሚጠቀሙ ሰዎችን ፀጉር  የሚያሰተካክሉ (የሚቆርጡ) ሰዎች አደጋ ላይ ይሆኑ ይሆን?

አዲስ ንባብ

          በእርግጥም ለወሊድ መቆጣጠሪያ  

                 የሚሆን ክትባት አለ

በወሬ በወሬ እየሰማን ጉዳዩን ብዙም ትኩረት አልሠጠነውም ነበር፡፡ የሚያመክን ክትባት አለ ሲባል፣ የመጀመሪያው ጥያቄ ውነት ነው ወይ የሚለው ነው፡፡ ከጓደኛዬ ጋራ ሀሳብ ስንለዋወጥ፣ ክትባቱ በስህተት ማምከን የሚችል መድሐኒት ጋር ተነካክቶ ይሆናል ወይም እንደዚያ የሚባል ነገር ሰምቻለሁ ነው፡፡ ነገሩ ትንሽ የሚከነክን ስለሆን በወሬ በወሬ ሳይሆን በሳይንሳዊ መንገድ የተሠሩ ጥናቶችን ለእንባቢ የሚያቀርቡ የህክምና ወይም የጤና መፅሔቶችን  ማገላበጥ ጀመርኩ፡፡ እና እራሴንም አስከሚገርመኝ ድረስ ከዚህ ቀጥሎ ያለውን ፅሑፍ አገኘሁ፡፡ ለካስ አዳማጭና አንባቢ ጠፍቶ ነው እንጂ ለወሊድ መከላከያ የሚሆነው ክትባት ከተሠራ ስንብቷል፡፡

በአውሮፓውያን አቆጣጠር በ1993 የታተመው አናልስ ኦፍ ኢንተርናል ሜዲሲን የሚባል መፅሔት ላይ በቁጥር Ann Med. 1993 Apr;25(2):207-12 ላይ የወጣ መረጃ በዚያን ጊዜ በህንድ አገር ለዚሁ ወሊድ ለመከላከል ታስቦ የተሠራ ክትባት እንዳለ ይገልፃል፡፡ ​   Continue reading

እህል አጥቂውን ያጠቃል


                                  ክፍል ሁለት


ስለ ቅድመ ስኳር ወይም (Prediabetes ) ስለሚባል ክስተት ከዚህ በፊት በጎሽ ድረ ገፅ ፅሁፍ አስቀምጠን ነበር፡፡ አሁን ደግሞ በቅርብ ጊዜ በእንግሊዝ አገር የህክምና መፅሄት የቀረበን የጥናት ውጤት ለማከፈል እንወዳለን፡፡


ከዚህ ቀደም በቀረበ ፅሁፍ የስኳር ኢንዱሰትሪ ረቀቅ ባለ መንገድ ነብሳቸውን ከሸጡ ሳይንቲሰቶች ጋር በመሆን ለልብ ህመምና ሌሎች ችግሮች ተጠያቂ ምግብ ጮማ ነው በማለት ለአመታት በየመጠጡና በየምግቡ በፋብሪካ የተመረተ ስኳር በመጨመር ሲሽጡ መክረማቸው ግልፅ ነው፡፡ እንደ ትምባሆ ሁሉ ይህ በፋብሪካ የሚመረት ከመጠን በላይ የሆነ ስኳር ለስኳር በሽታ መንስኤ መሆኑን በድረ ገፃችን አስፍረናል፡፡


ሰሞኑን በቴሌቢዢን ከትልልቆቹ ለስላሳ መጠጥ አምራቾች የአንዱ ሥራ አስኪያጅ ያለ ሀፍረት እንዲህ ሲሉ ታይተዋል፡፡ ወደፊት የምናመርታቸው መጠጦቻችን የስኳር መጠናቸውን ቀንሰን አነስ ያለ መጠን ያለቸው እንዲሆኑ እየተዘጋጀን ነው በማለት አንድ ጥሩ ወሬ እየነገሩን ነው፡፡ ልብ ብሎ ላዳመጠና ለተመለከተ ሰው፤ ማክዳኖልድ ፍሩክቶስ የተባለው የስኳር አይነት በብዛት ያለባቸውን የምግብ አይነቶች ከሽያጭ መደርደሪያ እንደሚያወርዱ አስታውቀዋል፡፡ እንግዲህ የለስላሳ መጠጥ ሥራ አስኪያጇም የስኳር መጠን እንቀንሳለን ሲሉ፤ ፊት ለፊት ባያምኑም ስኳር ጉዳት እንደሚያሰከትል ያውቃሉ፡፡
ለማንኛውም በአማርኛ አባባል፡ ሶዳ የሚባል ቅጠል በደጃፊ አይበቀል ማለት ጥሩ ሳይሆን አይቀርም ወደ ጥናቱ ልመልሳችሁና፡፡ የስኳር በሽታ ከመከሰቱ በፊት ቅድመ ስኳር የሚባለ ሁኔታ አለ፡፡



Like us on Facebook

Gosh Health

    ጃርዲያ (Giardia)



ጃርዲያ (Giardia) በአይን የማይታይ ጥገኛ ተባይ ሲሆን የሚያሰከትለው የተቅማጥ በሽታ ደግሞ ጃርዲያሲሰ ተብሎ ይጠራል፡፡ ይህ ተባይ በየቦታው ሊገኝ ይችላል ማለትም በዚህ በሽታ የተለከፉ ሰዎች አይነ ምድር ወይም ሠገራ በተነካካ ቦታ አፈር ላይ፤ ምግብ፤ ውሀ ሊኖር ይችላል፡፡ ይህ ተባይ በተፈጥሮው ራሱን የሚከልልበት ሽፋን ስላለው ሳየጎዳ ለረጅም ጊዜ በአንድ ቦታ መቆየት ከመቻሉ በላይ በክሎሪንና በሌሎችም ማፅጃ ኬሚካሎችን የመቋቋም ችሎታ አለው፡፡

ጃርዲያ በሽታ በአለም አቀፍ ደረጃ የሚከሰት በሽታ ነው፡፡ በታዳጊ አገሮች 2 ከመቶ የሚሆኑ አዋቂዎችን የሚለክፍ ሲሆን በልጆች ደግሞ የልክፍቱ መጠን ከ6 እሰከ 8 በመቶ ይደርሳል፡፡ በዚሁ በታዳጊ አገሮች ከጠቅላላው ህዝብ አንድ ሶስተኛ የሚሆነው በጃርዲያ ተለክፎ ያውቃል፡፡ ይህ በሽታ ግን በታዳጊ አገሮች ብቻ ተወስኖ የሚቀር አይደለም፡፡ ዘገባዎች እንደሚያሳዩት በአሜሪካ ሰዎችን በማጥቃት ከሚታወቁ የአንጀት ጥገኛ ተባዮች ጃርዲያ የመጀመሪያ ደረጃን ይዟል፡፡
ሰዎች በጃርዲያ የሚለከፉት በተበከለ ውሃና ምግብ ውስጥ የሚገኘውን በራሱ ሽፋን ውስጥ የተደበቀውን ተባይ በሚውጡበት ጊዜ ነው፡፡ ይህ ተባይ በማይክሮሰኮፕ አንጂ በአይን እንደማይታይ ማስታወስ ተገቢ ነው፡፡ የሚገርመው ነገር ደግሞ በዚህ በሽታ ለመለከፍ ከአስር ያልበለጡ በሽፋን ውስጥ ያሉ ተባዮች በአፍ በኩል ወደ ሰውነት ሲገቡ ነው፡፡ በበሽታው የተለከፈው ሰው ደግሞ በአይነ ምድር አማካኝነት በቢሊዮን የሚቆጠሩ ተባዮችን እንደሚፀዳዳ ነው፡፡ ይህ ሁኔታ ደግሞ ለወራት ሊቆይ እንደሚችል ይታወቃል፡፡ እንግዲህ ተባዩ ከሰው ወደ ሰው የሚተላለፍ ሲሆን ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ ከእንስሳት ወደ ሰው በሌላ በኩል ደግም በአፍ በሚደረግ የግብረ ስጋ ግንኙነት አማካኝነት እንደሚተላለፍም ይታወቃል፡፡

 የበሽታው ስሜትና ምልክቶች


Gosh Health - Health Education

ተጨማሪ ርዕሶች

       የመዳፍ ንባብ በጋምቤላ (Palm Reading)

መዳፍን እያዩ ወደፊት ስለሚያጋጥመው ነገር መናገር ይቻላል ይባላል፡፡ ወደ ጋምቤላ ልውሰዳችሁና፤ በሀኪምነት ተመድበን ስንሰራ ሰለ መዳፍ ንባብ የሚያሰተምር መፅሐፍ አንደኛው ጓደኛቸን ይዞ መጣ፡፡ ከአዲስ አበባ፡፡ በጉጉት አየንና መዳፋቸን እጅ እጅ እስኪለን ድረስ መስመሮችን እያየን ለመተርጎም ሞከርን፡፡ በመዳፍ ላይ ካሉ መስመሮች አንዱ የህይወት መስመር ይባላል፡፡ Life line የገንዘብ ወይም የሀብትም አለ ሌሎችንመ ጨምሮ፡፡ ታዲያ ኮሰተር ብለን ሚስጥሩን ለማወቅ ሞከርን፡፡ ከጊዜ በኋላ እንደ አንባቢ ለመሆን ማሰብ ጀመርን፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ራሱ መፅሐፉን ገዝቶ ያመጣው ጓደኛችን ትንሽ ቆይቶ ይኼ ነገር አይረባም ውሸት ነው ማለት ጀመረ፡፡