ተስፋ የሚሠጥ ምርምር (ኤች አይ ቪን ማዳን)

ምናልባትም ብዙ ለማያውቁ ሰዎች፣ በኤች አይ ቪ የተለከፉ ሰዎች የጤንነት ሁኔታ በጣም ተሻሽሎ የዕደሜ ጣሪያቸው ከሌሎች ጋር እየተቀራረበ ነው፡፡ አሁን ባለበት ሁኔታ ዕድሜያቸው ከ70 አመታት በላይ እሰከሚሆን እንደሚኖሩ ግልፅ ከሆነ ቆይቷል፡፡ ነገር ግን አስፈላጊ መድሐኒቶች በትክክል ከወሰዱና ህክምናም በጊዜ ከጀመሩ ነው፡፡
ከሌሎች በሽታዎች ጋር ሲነፃፀር፣ ኤች አይ ቪ በጣም የተሻለ ሆኖ ነው የተገኘው፡፡ ይህን ለማለትም ያስደፈረው በየጊዜው እየተሻሻሉ የዳርቻ ጉዳታቸው መጠነኛ የሆኑ መድሐኒቶች በየጊዜው እየተሠሩ  ለህሙማኑ በመቅረባቸው ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በቀን አንድ እንክብል ብቻ በመውሰድ ብዙዎች ሰዎች በሽታውን በመቆጣጠር ይኖራሉ፡፡ ታዲያ ትልቁ ጥያቄ መቼ ነው ይህን ቫይረስ ከሰውነት አስወግዶ መድሐኒት ማቆም የሚቻለው ነው፡፡


ለዚህም ብዙ ምርምሮች ይካሄዳሉ፡፡ በክትባት መልክ፣ መድሐኒቶች የመሳሰሉትን ጨምሮ፡፡ አብዛኞቹ ጥናቶች ደግሞ በዝንጀሮዎች ላይ ነው የሚካሄዱት፡፡
በቅርቡ በቦሰትን ከተማ በተደረገው አመታዊ የሳይንሳዊ ኮንፈረንስ በጣም ተስፋ የሚሠጥ የጥናት ውጤት በይፋ ለተስብሳቢዎች ቀርቧል፡፡ ጥናቱን ከመግለፅ በፊት ኤች አይ ቪን ለምን ማዳን እንደሚከብድ ማብራራት ተገቢ ነው፡፡


ሰዎች በኤች አይ ቪ በሚለከፉበት ጊዜ፣ የቫይረሱ ፕሮቲን ወይም የዘር ሰንሰለት በሰውነት በሚገኙ ሴሎች ውስጥ ይደበቅና ይቀመጣል፡፡ እነዚህ ሴሎች ደግሞ በባህሪያቸው ወደ ደም ዝውውር ብቅ ሳይሉ አርፈው በሰውነት ውስጥ ይቀመጣሉ፡፡ ታዲያ  ሰዎች መድሓኒት ቢወስዱም እነዚህ በእረፍት ላይ ያሉ ሴሎች ውስጥ የተደበቀውን የቫይረስ ክፍል ማግኘት አይችሉም፡፡ ነገር ግን በደም ውስጥ የሚዘዋወረውን ቫይረስ በቁጥጥር ስር ማዋል ስለሚችሉ፣ የቫይረሱ  መጠን በደም በሚለካበት ጊዜ፣ ላቦራቶሪዎች ቫይረስ የሚባል አላየንም ብለው ሪፖርት ያደርጋሉ፡፡ ይህ ሁኔታ ከህሙማን ጋር በሚደረገው ገለፃ (Undetectable ) ተብሎ ይጠራል፡፡ ቸግሩ ሰዎቹ መድሐኒት ሲያቋርጡ ወይም ሲያቆሙ፣ በነዚያ በእረፍት ላይ ባሉ ሴሎች ውስጥ ተደብቆ የተቀመጠው የቫይረስ ክፍል፣ በሴሎቹ ኪሳራ (የራሱን ልጆች እንበል) በሚሊዮን በሚቆጠር ቫይረሶቸ ማራባት ይችላል፡፡ ለዚህ ነው እንግዲህ መድሐኒቱን ያለማቋረጥ መውሰድ የሚገባቸው፡፡ አለዚያ በሚሊዮን የሚቆጠረው ቫይረስ፣ ለሰውነት መከላከያ  የሚሆኑትን ሴሎች በማጥቃት ሰዎችን ወደ ኤይድስ ደረጃ ይወስዳል ማለት ነው፡፡ መድሐኒት እየወሰዱም በሽታውን ቀርቶ ቫይረሱን መቆጣጠር በራሱ ትልቅ ውጤት ነው፡፡  ወደ ማዳኑ ጥናት እንመለስ፡፡


በቀረበው ጥናት መሠረት፣ 44 ረሱስ (Rhesus monkey) የሚባሉ ዝንጀሮዎች የሰዎችን የሚመስል ግን በራሳቸው (SHIV ) በሚባል ቫይረስ እንዲለከፉ ይደረጉና በሰባተኛው ቀን መደበኛ የኤች አይ ቪ (TDF/FTC/DTG) መድሓኒት እንዲጀመርላቸው ይደረጋል፡፡ ከዚያም ያላማቋረጥ ለ96 ሳምንታት መደበኛውን የኤች አይ ቪ መድሐኒት ከወሰዱ በኋላ ከአራት ወገን ይከፈሉና፣


  • አንደኛው ወገን በደም ሥር የሚሠጥ አንቲቦዲ(antibody) (PGT121 ) በየሁለት ሳምንቱ ይሠጣቸዋል (ጠቅላላ አምስት ጊዜ ብቻ)
  • ሁለተኛው ወገን ደግሞ GS-9620  የተባለ መድሐኒት በአፍ በኩል በቱቦ ተደርጎ በየሁለት ሳምንቱ ይሰጣቸዋል( ጥቅላላ አስር ጊዜ ብቻ)
  • ሶስተኛው ወገን ደግሞ ሁለቱም መድሐኒቶች PGT121 እና GS-9620 እንዲሠጣቸው ይደረጋል፡፡
  • አራተኛው ወገን ደግሞ ምንም መድሐኒትነት የሌለው ማስመሰያ ነገር ይሠጣቸዋል፡፡ በእያንዳንዱ ወገን 11 ዝንጀሮዎች ነው ያሉት፡፡


ከዚያ በ130ኛው ሳምንት ሁሉም መደበኛውን የ ኤች አይ ቪ መድሓኒት እንዲያቋርጡ ይደረግና፣ ሰውነታቸው ውስጥ ቫይረሱ ተመልሶ ለመምጣቱ ምርመራና ክትትል ይደረጋል፡፡
በምድብ አራት በሚገኙ የማሰመሰያ መድሐኒት በተሠጣቸው ዝንጀሮዎች መደበኛውን መድሐኒት ባቋረጡ በ21 ቀናት ውሰጥ በሁሉም 11 ዝንጀሮዎች ላይ ቫይረሱ ተመልሶ ታየ፡፡
PGT121 እና GS-9620 የተሠጣቸው ዝንጀሮዎች ላይ ግን ከ11 በ6ቱ ላይ (55%) ቫይረሱ ተመልሶ ቢታይም በደም ምርመራ ጊዜ የቫይረሱ ቁጥር በሁሉም ላይ ከ400 በታች ሆኖ ነው የተገኘው፡፡ ቫይረሱ ተመልሶ የታየው ከ140 ቀናት በኋላ በመሆኑ ዘግየት ያለ ሁኔታ ታይቷል፡፡ ሌሎቹ በተናጠል PGT121 ብቻ በተሠጣቸው ሁለቱንም አይነት መድሃኒቶች ከወሰዱት ባነሰ ሁኔታ ነው ውጤቱ የተዘገበው፡፡
እነዚህ በምድብ ሶስት የሚገኙት 11 ዝንጀሮዎች በደማቸው ውስጥ ቫይረሱ ሳይቆጠር ወይም ሳይገኝ እንደቀጠሉ ናቸው፡፡ እንግዲህ መድሐኒቱንም አቁመው ነው፡፡
ማጠቃለያው በኤች አይ ቪ ከተለከፉ በኋላ መደበኛ መድሐኒት በመውሰድ ቫይረሱን በደም ዝውውር ስር በቁጥጥር ሥር ካዋሉ በሁላ፣ ቫይረሱን የሚያጠቃ አንቲቦዲና የሰውነት የተፈጥሮ መከላከያ የሚያነቃቃ መድሐኒት በመሥጠት በእረፍት ላይ ባሉ ሴሎች ተደብቆ የተቀመጠውን ቫይረስ በሚገባ ኢላማ ውስጥ ማስገባት ይቻላል ነው፡፡
ለወደፊት የነዚህ የ11 ዝንጀሮዎች ክትትል በጉጉት የሚጠበቅ ነገር ነው፡፡
ምክር
1. በበሽታው ላለመለከፍ መጣር
2. ከተለከፉ ግን ቶሎ ወድ ህክምና ቀርቦ መድሐኒት መጀመር
3. መደሐኒት በየቀኑ ያለማቋረጥ በመውሰድም ቫይረሱን መቆጣጠርና የሰውነት የተፈጥሮ መከላከያ ቅስመ ሳይሰበር ረዥም ዕድሜ መኖር፡፡ 
4. ይህ ተስፋ የሚሠጠው የምርመር ውጤት በሰዎች ላይ ተሠርቶ የሚሰራ ከሆነ ደግሞ ወደሚጠበቀው ወደ ማዳን በመሸጋገር መድሐኒት ሳይወስዱ መኖር ለሚቻልበት ሁኔታ ተዘጋጅቶ መገኘት ነው፡፡
5. መድሀኒት አለመውሰድና ድብብቆሽ መጫወት ግን በሽታው ወደ ኤይድስ ደረጃ ተቀይሮ ለህይወት ህልፈት እንደሚዳርግ ማወቅ ጥሩ ነው፡፡
6. ሌለው ጠቃሚ ነገር፣ መድሐኒት እየወሰዱ ቫይረሱን የሚቆጣጠሩ ሰዎች ቫይረሱን ያን ያህል እንደማያስተላለፉ ማወቅ ነው፡፡ ያም ሆኖ መከላከያ ኮንዶም እንዲጠቀሙ ምክሩ ይቀጥላል፡፡

1.       በበሽታው ላለመለከፍ መጣር
2.       ከተለከፉ ግን ቶሎ ወድ ህክምና ቀርቦ መድሐኒት መጀመር
3.       መደሐኒት በየቀኑ ያለማቋረጥ በመውሰድም ቫይረሱን መቆጣጠርና የሰውነት የተፈጥሮ መከላከያ ቅስመ ሳይሰበር ረዥም ዕድሜ መኖር፡፡  
4.       ይህ ተስፋ የሚሠጠው የምርመር ውጤት በሰዎች ላይ ተሠርቶ የሚሰራ ከሆነ ደግሞ ወደሚጠበቀው ወደ ማዳን በመሸጋገር መድሐኒት ሳይወስዱ መኖር ለሚቻልበት ሁኔታ ተዘጋጅቶ መገኘት ነው፡፡
5.       መድሀኒት አለመውሰድና ድብብቆሽ መጫወት ግን በሽታው ወደ ኤይድስ ደረጃ ተቀይሮ ለህይወት ህልፈት እንደሚዳርግ ማወቅ ጥሩ ነው፡፡
6.       ሌለው ጠቃሚ ነገር፣ መድሐኒት እየወሰዱ ቫይረሱን የሚቆጣጠሩ ሰዎች ቫይረሱን ያን ያህል እንደማያስተላለፉ ማወቅ ነው፡፡ ያም ሆኖ መከላከያ ኮንዶም እንዲጠቀሙ ምክሩ ይቀጥላል፡፡

 ለሌሎችም ያካፍሉ

04/03/2018


March 4–7, 2018 | Boston, Massachusetts
Abstract Number: 73LB
PGT121 COMBINED WITH GS-9620 DELAYS VIRAL REBOUND IN SHIV-INFECTED RHESUS MONKEYS
Author(s): Erica Borducchi1, Peter Abbink1, Joseph Nkolola1, Mark G. Lewis2, Romas Geleziunas3, Dan Barouch1
1Beth Israel Deaconess Medical Center, Boston, MA, USA,2BIOQUAL, Inc, Rockville, MD, USA,3Gilead Sciences, Inc, Foster City, CA, USA